چرا چین رکورد واردات اونس طلا را شکست؟ تلاش پکن برای کاهش وابستگی به دلار

خرید اونس طلا توسط بانک مرکزی چین به رکورد تازه‌ای رسید

بانک مرکزی چین (PBOC) برای بیست‌وسومین ماه متوالی ذخایر اونس طلای خود را افزایش داده است. بر اساس داده‌های اداره دولتی ارز خارجی چین، این بانک در سپتامبر حدود ۲۳ تن اونس طلا خریداری کرد؛ رقمی که بزرگ‌ترین خرید ماهانه آن در نزدیک به سه سال گذشته محسوب می‌شود.

این روند طولانی خرید، نشان‌دهنده تغییر تدریجی ترکیب ذخایر ارزی چین است. پکن در سال‌های اخیر تلاش کرده است وابستگی خود به دارایی‌های دلاری را کاهش دهد و سهم دارایی‌هایی مانند اونس طلا را در ذخایر رسمی افزایش دهد.

در کنار خریدهای بانک مرکزی، واردات اونس طلا توسط شرکت‌ها و خانوارهای چینی نیز افزایش چشمگیری داشته است. طبق داده‌های گمرکی، چین در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵۸.۸ میلیارد دلار اونس طلا وارد کرده که حجم آن از ۱۰۰۰ تن فراتر رفته است.

این رقم از کل واردات سال ۲۰۲۵ که به ۹۶.۵ میلیارد دلار و ۸۸۶ تن رسیده بود، بیشتر است. به گفته آکاش دوشی، رئیس بخش راهبرد اونس طلا در شرکت State Street Investment Management، واردات مصرفی چین در این دوره به رکورد جدیدی رسیده است. افزایش فاصله قیمت اونس طلا در بازار داخلی چین با قیمت‌های جهانی نیز از تقاضای قوی‌تر حکایت دارد.

چرا چین می‌خواهد وابستگی خود به دلار را کاهش دهد؟

یکی از انگیزه‌های اصلی خرید اونس طلا توسط بانک مرکزی چین، کاهش وابستگی به دلار آمریکا و اوراق خزانه‌داری این کشور است.

کارستن منکه، تحلیلگر مؤسسه Julius Baer، معتقد است استفاده از دلار به‌عنوان ابزاری در مناقشات ژئوپلیتیکی، انگیزه دولت‌ها را برای تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی افزایش داده است.

پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، دولت‌های غربی دارایی‌های بانک مرکزی روسیه را مسدود کردند. این اتفاق نشان داد که ذخایر نگهداری‌شده در خارج از کشور ممکن است در شرایط تنش سیاسی و اقتصادی با محدودیت روبه‌رو شوند. در مقابل، اونس طلایی که در خزانه‌های داخلی یک کشور نگهداری می‌شود، کمتر در معرض چنین محدودیت‌هایی قرار دارد.

داده‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز نشان می‌دهد که دارایی‌های چین در اوراق خزانه‌داری آمریکا در ماه ژوئیه به حدود ۶۱۸ میلیارد دلار کاهش یافته است؛ پایین‌ترین سطح در ۱۸ سال گذشته.

بنابراین، افزایش ذخایر اونس طلا بخشی از راهبرد گسترده‌تر پکن برای متنوع‌سازی ذخایر ارزی و کاهش ریسک وابستگی به یک دارایی یا ارز خاص است.

چرا خانوارهای چینی هم به خرید اونس طلا روی آورده‌اند؟

افزایش تقاضای چین تنها به بانک مرکزی محدود نمی‌شود. خانوارها و شرکت‌ها نیز در شرایطی که اقتصاد با مشکلاتی روبه‌رو است، به اونس طلا به‌عنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی‌های خود نگاه می‌کنند.

بازار مسکن چین که برای سال‌ها یکی از مهم‌ترین محل‌های نگهداری ثروت خانوارها بود، همچنان با رکودی چندساله دست‌وپنجه نرم می‌کند. در همین حال، شاخص سهام CSI 300 از ابتدای سال حدود ۸ درصد افت کرده، در حالی که شاخص S&P 500 آمریکا در همین دوره حدود ۱۳ درصد رشد داشته است.

بازده سپرده‌های بانکی و اوراق قرضه نیز به دلیل تقاضای ضعیف برای وام کاهش یافته است. بازده اوراق قرضه دولتی یک‌ساله چین به حدود ۱.۲ درصد رسیده، در حالی که بازده مشابه در آمریکا حدود ۴.۴۶ درصد گزارش شده است.

اوله هانسن، رئیس راهبرد کالاها در Saxo Bank، می‌گوید هزینه فرصت نگهداری اونس طلا در چین در مقایسه با بسیاری از بازارهای غربی پایین‌تر است. به بیان ساده، وقتی سپرده‌های بانکی و برخی دارایی‌های دیگر بازده اندکی دارند، نگهداری اونس طلا برای سرمایه‌گذاران جذاب‌تر می‌شود.

افزایش تقاضا برای زیورآلات، شمش و سکه نیز در همین چارچوب قابل بررسی است؛ هرچند تقاضای مصرفی و خرید سرمایه‌گذاری ممکن است در واکنش به تغییر قیمت‌ها رفتار متفاوتی داشته باشند.

آیا خریدهای چین می‌تواند از قیمت جهانی اونس طلا حمایت کند؟

افزایش خرید بانک مرکزی و تقاضای مصرفی چین در شرایطی رخ داده که قیمت اونس طلا در ماه سپتامبر بیش از ۸ درصد کاهش یافت و به حدود ۴۱۷۶ دلار رسید. این افت پس از آن اتفاق افتاد که قیمت در ژانویه به رکوردی بالاتر از ۵۵۰۰ دلار در هر اونس رسیده بود.

افزایش بازده اوراق قرضه آمریکا و انتظارات مربوط به سیاست انقباضی فدرال رزرو، از عوامل فشار بر اونس طلا بوده‌اند. از آنجا که این فلز سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، بالا رفتن بازده دارایی‌های بهره‌دار می‌تواند جذابیت نسبی آن را کاهش دهد.

با این حال، تقاضای چین به یکی از منابع مهم حمایت ساختاری از قیمت اونس طلا تبدیل شده است. اوا مانتی، استراتژیست کالا در بانک ING، معتقد است خریدهای چین به پایداری بازار کمک می‌کنند؛ زیرا بانک‌های مرکزی معمولاً با دیدگاه بلندمدت خرید می‌کنند و نسبت به نوسانات کوتاه‌مدت قیمت، حساسیت کمتری نسبت به بسیاری از سرمایه‌گذاران خرد دارند.

طبق داده‌های شورای جهانی اونس طلا، چین تا ماه اوت حدود ۲۳۸۷ تن اونس طلا در اختیار داشته است. این میزان، چین را در میان دارندگان بزرگ ذخایر رسمی اونس طلا قرار می‌دهد، هرچند ذخایر آن کمتر از یک‌سوم ذخایر اعلام‌شده آمریکا است.

همچنین کارستن منکه برآورد کرده است که بانک مرکزی چین تا پایان ماه اوت در سال جاری حدود ۱۹۰ تن اونس طلا خریداری کرده باشد؛ رقمی که بنا بر این برآورد، شامل حدود ۱۱۰ تن خرید گزارش‌نشده نیز می‌شود.

پیش‌بینی قیمت اونس طلا؛ هدف ۵۵۰۰ دلار تا سال ۲۰۲۷؟

آکاش دوشی از شرکت State Street Investment Management پیش‌بینی کرده است که قیمت هر اونس طلا تا پایان سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ می‌تواند به محدوده ۴۷۵۰ تا ۵۵۰۰ دلار برسد. از دیدگاه او، تقاضای قوی همچنان یکی از عوامل حمایت‌کننده از بازار خواهد بود.

با این حال، این پیش‌بینی قطعی نیست و تحقق آن به مجموعه‌ای از عوامل بستگی دارد؛ از جمله خرید بانک‌های مرکزی، مسیر نرخ بهره آمریکا، بازده اوراق خزانه‌داری، وضعیت دلار و تقاضای سرمایه‌گذاری در بازارهای بزرگ.

هانسن معتقد است چند تحول می‌تواند از شدت تقاضای چین بکاهد: بهبود اعتماد به بازار مسکن و سهام، تضعیف یوان که قیمت اونس طلا را برای خریداران داخلی گران‌تر می‌کند، یا افزایش نرخ بهره که سپرده‌های بانکی را جذاب‌تر می‌سازد.

در مقیاس جهانی نیز کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی یا کاهش تمایل بانک‌های مرکزی به متنوع‌سازی ذخایر می‌تواند از حمایت بلندمدت اونس طلا بکاهد. با این حال، این تحلیلگر معتقد است فعلاً نشانه روشنی از نزدیک بودن چنین تغییراتی دیده نمی‌شود.

برای دنبال کردن تغییرات قیمت و بررسی نمودار بازار، می‌توانید به صفحه نمودار اونس طلا (XAU/USD) و بخش پیش‌بینی قیمت اونس طلا مراجعه کنید.

جمع‌بندی؛ تقاضای چین چه معنایی برای بازار اونس طلا دارد؟

خرید پیوسته بانک مرکزی چین و رکورد واردات اونس طلا نشان می‌دهد که این فلز همچنان جایگاه مهمی در راهبرد ذخایر ارزی و تصمیم‌های سرمایه‌گذاری این کشور دارد. تلاش برای کاهش وابستگی به دلار، رکود بازار مسکن و بازده پایین برخی دارایی‌های داخلی از عوامل تقویت‌کننده این روند هستند.

تقاضای چین می‌تواند در بلندمدت به حفظ قیمت اونس طلا کمک کند، اما به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش قیمت نیست. مسیر نرخ بهره آمریکا، قدرت دلار و بازده اوراق قرضه همچنان می‌توانند فشار نزولی ایجاد کنند.

در نتیجه، پیش‌بینی رسیدن قیمت به محدوده ۴۷۵۰ تا ۵۵۰۰ دلار تا پایان سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ باید به‌عنوان سناریوی تحلیلی یک مؤسسه سرمایه‌گذاری در نظر گرفته شود، نه نتیجه‌ای قطعی. برای ارزیابی بهتر روند بازار، بررسی هم‌زمان تقاضای بانک‌های مرکزی و متغیرهای اقتصاد کلان اهمیت زیادی دارد.