این خبر را خلاصه بخوانید:
- فدرال رزرو نیویورک دهه‌هاست طلای دولت آمریکا، دولت‌های خارجی و بانک‌های مرکزی دیگر را نگهداری می‌کند؛ اما حجم طلای تحت امانت آن از اوج خود در اوایل دهه ۱۹۷۰ به حدود نصف رسیده است.
- فرانسه بین ژوئیه ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ تمام طلای خود را از فدرال رزرو نیویورک خارج کرد.
- بانک مرکزی هلند بیش از ۷۸ تن طلا از نیویورک و ۷ تن از کانادا را به لندن منتقل کرد.
- آلمان، هلند، اتریش، ونزوئلا و هند نیز در سال‌های گذشته بخشی از ذخایر طلای خود را به داخل کشور بازگردانده‌اند.
- تحلیلگران شورای جهانی طلا می‌گویند بانک‌های مرکزی علاوه بر امنیت، به دسترسی فیزیکی، امکان معامله و توزیع جغرافیایی ذخایر نیز توجه بیشتری دارند.
- انتقال طلا لزوماً به معنای آمادگی برای فروش آن نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از راهبرد مدیریت ریسک و متنوع‌سازی محل نگهداری دارایی‌ها باشد.
چرا ذخایر طلای بانک‌های مرکزی از نیویورک خارج می‌شوند؟
فدرال رزرو نیویورک سال‌هاست به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز نگهداری طلای بانک‌های مرکزی و نهادهای رسمی بین‌المللی شناخته می‌شود. بخش بزرگی از این ذخایر در دوران جنگ جهانی دوم و سال‌های پس از آن به آمریکا منتقل شد؛ زمانی که کشورها برای حفاظت از دارایی‌های خود به دنبال مکان‌هایی امن بودند.
حجم طلای نگهداری‌شده در این مرکز در اوایل دهه ۱۹۷۰ به اوج رسید، اما پس از کنار گذاشته‌شدن پشتوانه طلای دلار آمریکا، روندی نزولی را آغاز کرد. اکنون این ذخایر تقریباً نصف اوج تاریخی خود هستند.
در سال‌های اخیر، روند انتقال طلا بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. فرانسه بین ژوئیه ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ تمام طلای خود را از فدرال رزرو نیویورک خارج کرد. بانک مرکزی هلند، معروف به DNB، نیز بیش از ۷۸ تن طلا از نیویورک و ۷ تن از کانادا را به لندن انتقال داد.
بانک مرکزی هلند دلیل این اقدام را افزایش ناآرامی‌های ژئوپلیتیکی و ضرورت تقویت آمادگی برای شرایط بحرانی اعلام کرد. اولاف اسلیپن، رئیس این بانک، توضیح داد که لندن به دلیل جایگاه خود به‌عنوان بزرگ‌ترین مرکز معاملات شمش طلا در جهان، امکان دسترسی آسان‌تر به این دارایی را فراهم می‌کند.
او تأکید کرد که بانک مرکزی امیدوار است هرگز مجبور به استفاده از این ذخایر در شرایط بحرانی نشود، اما تقویت تاب‌آوری و آمادگی همچنان ضروری است.
بازگرداندن طلا به کشورها موضوع تازه‌ای نیست
با وجود افزایش تنش‌های جهانی، جابه‌جایی ذخایر طلا سابقه‌ای طولانی دارد و در بسیاری از موارد، پیش از افزایش نگرانی‌های ژئوپلیتیکی اخیر آغاز شده است.
بر اساس اطلاعات شورای جهانی طلا، آلمان در سال ۲۰۰۰ حدود ۹۳۰ تن طلا را از لندن به فرانکفورت منتقل کرد. این کشور همچنین بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ حدود ۶۷۴ تن طلا را از نیویورک و پاریس به فرانکفورت بازگرداند.
هلند نیز در سال ۲۰۱۴ حدود ۱۲۲.۵ تن طلا را از نیویورک به آمستردام انتقال داد. اتریش بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ حدود ۹۰ تن از ذخایر خود را از لندن به داخل کشور بازگرداند.
در خارج از اروپا نیز ونزوئلا بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲ حدود ۱۶۰ تن طلا را به کشور بازگرداند. هند هم از سال ۲۰۲۳ سرعت انتقال ذخایر طلای خود را افزایش داده است.
این تحولات نشان می‌دهد که بانک‌های مرکزی در حال بازنگری در نحوه نگهداری ذخایر استراتژیک خود هستند؛ ذخایری که علاوه بر نقش پولی و مالی، در شرایط بحرانی می‌توانند اهمیت ویژه‌ای پیدا کنند.
نگرانی‌های سیاسی درباره نگهداری طلا در آمریکا
در آلمان و ایتالیا، برخی قانون‌گذاران خواستار انتقال بخش بیشتری از ذخایر طلا از آمریکا شده‌اند. این درخواست‌ها با اشاره به مواضع خصمانه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در قبال اروپا و تهدیدهای او درباره تصرف گرینلند مطرح شده‌اند.
آلمان و ایتالیا به‌ترتیب دومین و سومین ذخایر بزرگ طلای جهان را در اختیار دارند. با این حال، بانک مرکزی آلمان نگرانی‌ها درباره آسیب‌پذیری طلای این کشور در نیویورک را رد کرده است. از دیدگاه این نهاد، هرگونه اقدامی که اعتماد به بازارهای مالی آمریکا را تهدید کند، می‌تواند به خود ایالات متحده نیز آسیب برساند.
در واقع، مسئله فقط احتمال دسترسی‌نداشتن به طلا نیست. وابستگی به زیرساخت‌های مالی خارجی، محدودیت‌های احتمالی در شرایط بحران و ریسک‌های حقوقی و سیاسی نیز می‌توانند در تصمیم بانک‌های مرکزی برای انتخاب محل نگهداری ذخایر نقش داشته باشند.
امنیت به‌تنهایی کافی نیست؛ دسترسی و نقدشوندگی هم اهمیت دارند
کریشان گوپال، تحلیلگر ارشد شورای جهانی طلا، می‌گوید جابه‌جایی ذخایر طلا در موج‌های مختلف اتفاق افتاده و روند فعلی پیچیده‌تر از انتقال ساده طلا به داخل کشور است.
به گفته او، برخی بانک‌های مرکزی ظرفیت نگهداری طلا در داخل کشور را افزایش می‌دهند، در حالی که برخی دیگر ذخایر خود را میان مراکز خارجی بیشتری توزیع می‌کنند. این رفتار نشان می‌دهد که متنوع‌سازی محل نگهداری طلا به یکی از اولویت‌های مدیریت ذخایر تبدیل شده است.
گوپال تأکید می‌کند که انتقال طلا لزوماً نشانه تصمیم بانک‌های مرکزی برای فروش آن نیست. در بسیاری از موارد، هدف اصلی این است که ذخایر در شرایط بحرانی قابل دسترس باشند و بتوان آن‌ها را سریع‌تر وارد بازار کرد.
از نگاه او، بانک‌های مرکزی اکنون سه عامل اصلی را هم‌زمان ارزیابی می‌کنند: ریسک محل نگهداری، دسترسی فیزیکی به طلا و نقدشوندگی آن در بازار.
لندن در این زمینه مزیت مهمی دارد؛ زیرا یکی از اصلی‌ترین مراکز جهانی معاملات طلاست. در مقابل، نگهداری بخشی از ذخایر در داخل کشور می‌تواند کنترل مستقیم‌تر و اطمینان بیشتری درباره دسترسی به آن‌ها فراهم کند. بنابراین، راهبرد برخی بانک‌های مرکزی ممکن است ترکیبی از نگهداری داخلی و توزیع حساب‌شده ذخایر در مراکز خارجی باشد.
تأثیر این روند بر بازار جهانی طلا چیست؟
انتقال ذخایر بانک‌های مرکزی از یک کشور به کشور دیگر به‌خودی‌خود به معنای افزایش تقاضای جهانی برای طلا نیست؛ زیرا در بسیاری از موارد، مالکیت طلا تغییر نمی‌کند و تنها محل نگهداری آن عوض می‌شود.
با این حال، این روند نشان می‌دهد که طلا همچنان برای بانک‌های مرکزی یک دارایی استراتژیک محسوب می‌شود. افزایش توجه به امنیت دارایی‌ها، استقلال مالی و امکان دسترسی در شرایط بحرانی می‌تواند اهمیت طلا را در مدیریت ذخایر رسمی تقویت کند.
برای تحلیل قیمت، باید میان جابه‌جایی ذخایر و خرید خالص طلا تفاوت قائل شد. آنچه مستقیماً بر تقاضای بازار اثر می‌گذارد، خرید یا فروش واقعی است؛ در حالی که انتقال ذخایر بیشتر اطلاعاتی درباره نحوه مدیریت ریسک و اولویت‌های بانک‌های مرکزی ارائه می‌کند.
برای دنبال‌کردن تحولات بازار فلزات گران‌بها و بررسی روند قیمت، می‌توانید به بخش اخبار فارکس تجارت‌آفرین، صفحه نمودارهای زنده بازار و نمودار اونس طلا در برابر دلار آمریکا مراجعه کنید.
