حملات متقابل آمریکا و ایران بازار نفت را لرزاند؛ خطر شوک عرضه افزایش یافت

مشروح خبر

قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه به روند صعودی خود ادامه داد؛ زیرا تشدید درگیری میان آمریکا و ایران در اطراف تنگه هرمز نگرانی‌ها درباره اختلال طولانی‌مدت در عرضه نفت خاورمیانه را افزایش داده است.

قیمت نفت برنت با ۷۹ سنت افزایش، معادل ۰.۸۲ درصد، به ۹۷.۰۷ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز با ۸۰ سنت، معادل ۰.۸۷ درصد، افزایش در سطح ۹۲.۲۸ دلار معامله شد.

این رشد در ادامه جهش قابل‌توجه هفته گذشته اتفاق افتاده است. قیمت برنت در هفته گذشته ۷.۸ درصد افزایش یافت، در حالی که WTI تقریباً ۱۰ درصد رشد کرد. از سرگیری حملات آمریکا و ایران باعث کاهش جریان نفت از طریق تنگه هرمز شده است؛ مسیری که پیش از تشدید بحران، حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور می‌کرد.

تنگه هرمز در مرکز بحران بازار نفت

درگیری‌ها در روزهای اخیر وارد مرحله جدیدی شده است. نیروهای آمریکایی روز شنبه سه نفتکش ایرانی را هدف قرار دادند که یکی از آنها در نزدیکی جزیره خارک، یکی از مهم‌ترین مراکز صادرات نفت ایران، قرار داشت.

در مقابل، نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد سه نفتکش را که از مسیرهای غیرمجاز در تنگه هرمز عبور می‌کردند و همچنین سه شناور آمریکایی در مناطق دیگر هدف قرار داده است.

شرکت اطلاعات دریایی Marisks این حملات را «تشدید عمده درگیری دریایی» توصیف کرده است. به گفته این شرکت، نفتکش‌های تجاری اکنون به‌طور مستقیم به ابزاری برای اعمال فشار اقتصادی متقابل تبدیل شده‌اند؛ وضعیتی که مرز میان درگیری نظامی و حمل‌ونقل تجاری را بیش از گذشته کمرنگ کرده است.

داده‌های شرکت Kpler نشان می‌دهد طی ۱۰ روز گذشته به‌طور متوسط تنها ۱۰ کشتی حامل کالا در روز از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ پایین‌ترین میزان از ماه مه تاکنون. کاهش بیشتر تردد نفتکش‌ها می‌تواند بازار را با یک شوک عرضه بسیار بزرگ‌تر مواجه کند.

برای معامله‌گران، بررسی لحظه‌ای قیمت نفت و سایر دارایی‌های مهم بازار از طریق چارت‌های زنده تجارت آفرین اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین آخرین تحولات مرتبط با بازارهای جهانی در بخش اخبار فارکس قابل پیگیری است.

احتمال تداوم اختلال در عرضه

مقام‌های ایرانی نیز اعلام کرده‌اند که طی روزهای آینده یک منطقه محدودشده در خارج از تنگه هرمز اعلام خواهد شد. چنین اقدامی می‌تواند عبور کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها از این مسیر حیاتی را بیش از پیش دشوار کند.

در همین حال، سازمان کشورهای صادرکننده نفت و متحدانش موسوم به اوپک‌پلاس در نشست روز یکشنبه تصمیم گرفتند سیاست تولید نفت خود برای ماه اکتبر را بدون تغییر حفظ کنند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که بازار با ریسک کاهش عرضه از خاورمیانه مواجه است.

تحلیلگران ANZ معتقدند محتمل‌ترین سناریو، ادامه یک رویارویی طولانی میان آمریکا و ایران همراه با اقدامات نظامی کنترل‌شده است. چنین شرایطی می‌تواند روند بازگشت کامل عرضه نفت خاورمیانه به بازار را به تأخیر بیندازد.

بر اساس برآورد این مؤسسه، صادرات نفت منطقه احتمالاً در باقی‌مانده سال ۲۰۲۶ همچنان محدود خواهد بود و بازگشایی تدریجی مسیرهای صادراتی ممکن است در اواخر سه‌ماهه چهارم آغاز شود. با این حال، بازگشت جریان نفت به سطح پیش از جنگ تا اواخر سه‌ماهه اول یا اوایل سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۷ بعید به نظر می‌رسد.

در مجموع، بازار نفت اکنون بیش از گذشته به تحولات نظامی و وضعیت تردد در تنگه هرمز حساس شده است. اگر کاهش عبور نفتکش‌ها ادامه پیدا کند، خطر ایجاد یک شوک جدی در عرضه جهانی افزایش خواهد یافت؛ سناریویی که می‌تواند قیمت برنت را بیش از پیش به مرز ۱۰۰ دلار نزدیک کند و هم‌زمان فشارهای تورمی را در اقتصادهای بزرگ جهان افزایش دهد.