هشدار تحلیلگران: دلار در ترکیه می‌تواند تا پایان سال به 55 لیر برسد

لیر ترکیه زیر فشار جنگ ایران و آمریکا؛ ذخایر ارزی آنکارا آب رفت

اقتصاد ترکیه بار دیگر با یکی از دشوارترین چالش‌های خود روبه‌رو شده است؛ حفظ ارزش لیر در شرایطی که افزایش قیمت نفت، تورم بالا و خروج سرمایه‌ها فشار فزاینده‌ای بر بازارهای مالی این کشور وارد کرده‌اند.

از زمان آغاز تنش‌های نظامی در خاورمیانه، دارایی‌های بازارهای نوظهور با موجی از خروج سرمایه مواجه شدند و ترکیه نیز از این روند مستثنی نبوده است. اگرچه جریان سرمایه به بازارهای نوظهور در ماه آوریل تا حدودی بهبود یافته، اما آثار جنگ و افزایش ریسک‌های منطقه‌ای همچنان بر اقتصاد ترکیه سایه افکنده است.

رکوردشکنی کاهش ذخایر ارزی

گزارش تراز پرداخت‌های بانک مرکزی ترکیه نشان می‌دهد ذخایر رسمی این کشور در ماه مارس 43.4 میلیارد دلار کاهش یافته است؛ رقمی که بزرگ‌ترین افت ماهانه ثبت‌شده در تاریخ ترکیه به شمار می‌رود.

علاوه بر این، بررسی‌های مؤسسه Metals Focus نشان می‌دهد بانک مرکزی ترکیه بین 27 فوریه تا 27 مارس حدود 52 تن طلا فروخته است. همچنین حدود 79 تن طلا نیز در قالب قراردادهای سوآپ مورد استفاده قرار گرفته که ارزش مجموع این عملیات با قیمت‌های فعلی حدود 20 میلیارد دلار برآورد می‌شود.

این اقدامات نشان می‌دهد سیاست‌گذاران پولی ترکیه برای جلوگیری از سقوط شدید ارزش لیر و کنترل انتظارات تورمی، ناچار به استفاده گسترده از ذخایر خود شده‌اند.

با این وجود، لیر ترکیه از زمان آغاز بحران خاورمیانه حدود 3 درصد در برابر دلار آمریکا تضعیف شده و نرخ برابری دلار به لیر را به رکورد تاریخی نزدیک 45.60 رسانده است.

تورم؛ چالش اصلی اقتصاد ترکیه

فشارهای تورمی همچنان بزرگ‌ترین دغدغه بانک مرکزی ترکیه محسوب می‌شود. نرخ تورم این کشور در ماه آوریل به بالاترین سطح از اکتبر سال گذشته رسیده است.

در همین راستا، فاتح کاراهان، رئیس بانک مرکزی ترکیه، اعلام کرده که به دلیل فضای بسیار نامطمئن ناشی از جنگ و تنش‌های منطقه‌ای، این نهاد فعلاً از ارائه دامنه پیش‌بینی تورم خودداری می‌کند.

بانک مرکزی در آخرین گزارش خود پیش‌بینی تورم پایان سال را به 26 درصد افزایش داده، اما همزمان تأکید کرده که چشم‌انداز میان‌مدت تورم با ابهام زیادی همراه است.

افزایش پنهان نرخ بهره

بانک مرکزی ترکیه در ماه مارس تصمیم گرفت نرخ بهره رسمی را در سطح 37 درصد حفظ کند، اما همزمان با متوقف کردن عملیات تأمین نقدینگی از طریق حراج‌های معمول، بانک‌ها را به استفاده از منابع مالی گران‌تر سوق داد.

در عمل، این اقدام باعث شد نرخ بهره مؤثر در بازار بین‌بانکی به حدود 40 درصد افزایش یابد؛ سیاستی که بسیاری از تحلیلگران آن را «افزایش پنهان نرخ بهره» توصیف کرده‌اند.

این رویکرد در کنار مداخله در بازار ارز و فروش ذخایر طلا و ارز، به بانک مرکزی کمک کرد شوک اولیه ناشی از بحران خاورمیانه را کنترل کند.

آیا لیر ظرفیت رشد دارد؟

هدف بانک مرکزی ترکیه این است که سرعت افزایش نرخ دلار کمتر از نرخ تورم باقی بماند تا ارزش واقعی لیر تقویت شود و فشار تورمی ناشی از واردات کاهش یابد.

با این حال، بانک مرکزی پیش‌بینی قیمت نفت برنت در سال 2026 را از 60.9 دلار به 89.4 دلار در هر بشکه افزایش داده است. اگر تنش‌های منطقه‌ای ادامه یابد و قیمت نفت در سطوح بالا باقی بماند، دستیابی به تورم 26 درصدی در پایان سال بسیار دشوار خواهد شد.

در چنین شرایطی، برخی اقتصاددانان معتقدند بانک مرکزی ممکن است ناچار شود اجازه دهد نرخ دلار با سرعت بیشتری افزایش یابد.

چشم‌انداز دلار در ترکیه

برخی تحلیلگران نسبت به موفقیت سیاست‌های فعلی بانک مرکزی تردید دارند. به اعتقاد آنان، اتکای بیش از حد به فروش ذخایر و اقدامات موقتی نمی‌تواند به‌طور پایدار از لیر حمایت کند.

تحلیلگران بانک کامرزبانک معتقدند فشارهای ساختاری بر اقتصاد ترکیه همچنان پابرجاست و جنگ خاورمیانه صرفاً این ضعف‌ها را آشکارتر کرده است.

بر اساس این ارزیابی، نرخ برابری دلار به لیر ممکن است تا پایان سال به 55 برسد؛ سطحی که بالاتر از برآورد میانگین بازار در محدوده 52 لیر است.

جمع‌بندی

بانک مرکزی ترکیه در ماه‌های اخیر تلاش کرده بدون افزایش رسمی نرخ بهره، از طریق فروش ذخایر ارزی و طلا و همچنین اعمال سیاست‌های پولی غیرمستقیم از لیر حمایت کند. اما با ادامه تنش‌های منطقه‌ای، افزایش قیمت نفت و تورم بالا، فضای مانور سیاست‌گذاران ترکیه محدودتر از گذشته شده و آینده ارزش لیر همچنان با ابهامات جدی روبه‌رو است.

برای دسترسی به چارت زنده قیمت دلار به لیر از این لینک استفاده نمایید: چارت دلار به لیر ترکیه